Tản mạn về lối đâm hay chiêu thức của mỗi chú gà chọi hay

Lối đâm của gà chọi hay

 

Bởi vì đa số những sư kê hiểu biết đều xếp lối đâm (cutting ability) vào danh sách ưu tiên hàng đầu, tôi xin chia sẻ ý kiến riêng về các yếu tố làm nên một chiến kê đâm giỏi. Dẫu chiến kê đâm giỏi là sản phẩm của việc lai tạo, chúng ta phải công nhận rằng những phẩm chất như vậy cần được bảo vệ khỏi những ảnh hưởng khác. Tôi không thấy nhiều bài viết về đề tài này, và rất mong nhận được nhiều ý kiến đóng góp của bạn đọc.

Điều gì có thể phức tạp như một chức năng tự nhiên? Chúng ta có thể  so sánh lối đâm tốt với những năng lực tương tự trong các bộ môn thể thao khác, chẳng hạn như đấm bốc. Để trở nên xuất sắc, bạn phải có nhãn quan thật sắc bén, thần kinh vững vàng, biết phối hợp đòn thế và cơ bắp phát triển. Nghệ thuật đâm của chiến kê có thể bị hạn chế hay tác động bởi sự phát triển không thích hợp của hệ cơ bắp, vốn điều khiển việc tung ra những cú đá.

Trong mọi trường hợp, chúng ta không nên quá thành kiến về lối đâm kém như là dấu hiệu của sự thất bại. Để mở ra khả năng phân tích và đánh giá, vậy tại sao chiến kê không đâm? Ngay từ đầu, chúng ta phải hiểu chiến kê của mình bằng cách nghiên cứu chúng một cách nghiêm túc dưới mọi tình thế. Sử dụng cảm quan chung trong mọi giải pháp, vốn phát sinh trong nhiều tình huống đâm kém, sau đó mới áp dụng những nguyên tắc khoa học.

Chúng ta phải có một công thức về lối đâm tốt. Điều kiện tiên quyết là chúng ta phải duy trì thành công một dòng gà thuần nhất và mạnh khỏe. Hãy nhìn vào băng Liza Galore, những người gắn liền với dòng Rubles từ rất lâu. Hiểu biết về lịch sử dòng gà của bạn, cả về mặt di truyền lẫn cá thể, là một lợi thế. Tầm quan trọng của việc gắn liền với một dòng gà trong nhiều năm trời là không thể chối cãi, bởi bạn có thể xác định xem con này có căng thẳng, hấp tấp, khôn lanh hay bẩm sinh có lối đâm hiệu quả hay không. Bằng việc duy trì một dòng gà như vậy bạn sẽ nhanh chóng nhận ra rằng việc đánh giá lối đâm tốt là một tập hợp của nhiều yếu tố, và cần những ảnh hưởng phù hợp để nó phát triển. Những ảnh hưởng này được thảo luận rất nhiều lần qua rất nhiều phương pháp nuôi hay biệt dưỡng (keep).

Hãy xem xét đến chức năng vận động của cơ, và quan trọng không kém, hệ thống xương khớp và sự phát triển của nó. Liên quan đến lối đâm, chúng ta phải xem xét đến cơ bắp, và sau đó đến cơ tim. Không mấy sư kê tăng cường cơ tim bằng “thuốc kích thích”. Tuy nhiên, cơ bắp nói chung là vấn đề quan tâm hàng đầu bởi tác động điều chỉnh của chúng đối với môi trường bên ngoài.

Nhờ được trang bị thêm cả cánh lẫn chân, chiến kê của chúng ta cực kỳ nhanh nhẹn. Với đôi cánh giữ thăng bằng trong khi chân đang di chuyển, phải công nhận rằng hệ thống xương và cơ thể hiện sự tương đồng về chức năng đá. Tầm quan trọng của sự phát triển thích hợp về khung xương không thể bị xem nhẹ. Bởi vậy không có gì ngạc nhiên khi chức năng cơ bắp của cả cánh lẫn chân trong chiến đấu có tầm quan trọng tương đương. Chúng ta đều nhận thấy một chiến kê cố đâm mà không đập cánh là bất khả.

Phối hợp chức năng giữa não, cánh và chân đem lại sự cân bằng, điềm tĩnh và tốc độ cho chiến kê. Những chuyển động tinh tế như rung động lông sẽ được truyền đến tiểu não (cerebellum) để điều chỉnh vị trí của đầu vào mọi thời điểm nhằm đem lại sự cân bằng.

Về mặt lý thuyết, mỗi chiến kê đều tiềm tàng lối đâm chính xác, nhưng tiềm năng này phải được phát triển và nuôi dưỡng một cách cẩn trọng. Một số nhà lai tạo đổ  ra gà có lối đâm kém ngay từ khi mới nở bởi quá trình tăngtrưởng và phát triển không thích hợp. Sự khôn ngoan đồng nghĩa với lối đâm, điều dẫn đến diễn giải rằng suy dinh dưỡng là ảnh hưởng khác nữa. Bất cứ khi nào ảnh hưởng bên ngoài tác động lên lối đâm là nghiêm trọng, sự thực thi của cơ chân khi đá sẽ bị thay đổi. Ảnh hưởng như vậy có thể do thiếu những vitamin và khoáng chất, riboflavin hay măng-gan nhất định. Sự  tăng trưởng và phát triển hay tiềm năng của chiến kê phụ thuộc vào di truyền, môi trường và dinh dưỡng.

Trung tâm điều khiển cảm giác đói, khát, nhiệt độ, câng bằng nước, huyết áp, phản kháng và đau đớn nằm ở vùng hạ đồi (hypothalamus) trên vỏ não. Có một mối liên hệ  rất khăng khít giữa bộ phận này với tuyến yên (pituitary gland). Sự tiết xuất hormon một cách thường xuyên bởi tuyến trọng yếu này lại được điều khiển bởi tế bào hạ đồi dưới điều kiện căng thẳng. Lưu ý rằng, hormon, vốn điều khiển sự  tăng trưởng của chiến kê, được tiết xuất từ những bộ phận này. Chúng ta có thể coi rằng chúng điều khiển xương, cơ và những yếu tố tăng trưởng khác thông qua một nền tảng dinh dưỡng tốt? Liệu chúng ta có thể mong đợi chiến kê đâm tốt nếu chúng ta không nhận biết được những yếu tố làm nên một chiến kê đâm tốt?

Một số sư kê bè bạn của tôi đặc biệt quan tâm đến cơ ngực của chiến kê. Nếu họ nuôi gà thịt thì dĩ nhiên điều này là quan trọng. Chúng ta phải công nhận rằng một bộ ngực nở nang là dấu hiệu cho thấy chiến kê được nuôi dưỡng và phát triển thích hợp, và kéo theo những cơ khác cũng phát triển tương ứng.

Chức năng chuyên biệt của cơ chân nhằm giúp cơ thể và những phần cơ xương khác chuyển động trong khi tung đòn hạ thủ đối phương. Cơ cánh và những cơ khác tăng cường lực đẩy cho cú đá. Một khi dây thần kinh cơ bị gián đoạn, trong trường hợp giao nạp, cơ bắp sẽ trở nên bất động và không thể tái điều khiển trừ phi chức năng thần kinh được phục hồi.

Khi cơ bắp co thắt, lúc đá hay biệt dưỡng, các sản phẩm phụ như cac-bo-nic và a-xit lactic phát sinh. Chúng là chất thải năng lượng. Khi vận động, cơ bắp bị thúc ép vượt quá giới hạn, những chất thải này không được đào thải kịp thời. Hiện tượng mỏi cơ (fatigue) phát sinh khi a-xit lactic tích tụ  trong cơ và tràn vào máu. Nếu có đủ  thời gian giữa các đợt co thắt, hiệu ứng mỏi cơ sẽ nhẹ hơn bởi vì các chất thải được đào thải. Một ví dụ phổ biến trong các trận đá cựa sắt là quãng nghỉ 20 giây giữa các lần nạp cho phép chiến kê phục hồi sức lực.

Cơ chân là phần được nghiên cứu nhiều nhất. Bài tập và thực hành có thể giúp cơ bắp phát triển, nhưng không thể vượt quá giới hạn có thể phục hồi. Nên nhớ rằng, kỹ năng và sự khéo léo cần thiết cho sự phát triển của cơ bắp hơn là mức độ nở nang, bởi thể lực phải được sử dụng một cách hữu ích khi lâm trận.

Một số sư kê coi trọng cơ ngực một cách thái quá. Cơ ngực gà có màu đỏ hay trắng, gà chọi cũng vậy. Hai loại cơ này có cấu trúc và chức năng khác nhau. Cơ trắng không vận động nhiều bằng cơ đỏ. Những cá thể với cơ ngực màu trắng không thể chịu được các trận đá kéo dài. Đấy là vì chúng thiếu những hợp chất vận chuyển ô-xy gồm myoglobin và cytochrome. Cơ đỏ, như cơ đùi, có nhiều mao mạch và lượng trao đổi khí cao hơn, điều cho phép chúng liên tục duy trì quá trình ô-xy hóa trong các bài tập căng thẳng.

Đã có đủ các bài viết về những thuận lợi và ưu thế của việc chăn thả so với nuôi nhốt. Dẫu vậy, trong lãnh vực đá gà, bạn phải chăn thả và duy trì bầy gà tùy theo điều kiện “túi tiền”. Đến giờ vẫn chưa ai có thể thuyết phục được tôi rằng sự phát triển và tăng  trưởng của gà chăn thả  là không đáng kể. Bằng không thì hãy đưa ra bằng chứng! Thực tế cho thấy rằng cơ trắng không hề teo hay yếu như cơ đỏ phải gánh chịu trong điều kiện thiếu vận động vì nuôi nhốt. Điều này có nghĩa rằng, cơ chân có thể được cải thiện về mặt sức mạnh thông qua luyện tập bởi vì chúng có nhiều mao mạch. Hãy thử chăn thả gà tơ trong vòng 5 tháng và bạn sẽ hiểu điều này.

Ở  trên đã nhắc đến ý nghĩa và tầm quan trọng của dinh dưỡng trong sự phát triển và tăng trưởng của gà và hệ thống cơ xương. Vitamin D cũng cần thiết cho sự tăng trưởng của xương. Cũng chính xương, vốn hỗ trợ và gắn kết các cơ với nhau, thực hiện việc đâm. Nhiều khả năng một khung xương phát triển lệch lạc sẽ ảnh hưởng bất lợi đến cơ bắp. Ngoài lợi ích của một hệ thống cơ xương tốt, chúng ta còn mong đợi điều gì để chiến kê đâm giỏi?

Có khả năng chiến kê phát triển hoàn hảo lại đâm cực kém. Nếu sự thực được tiết lộ thì lối đâm chính xác bị làm hỏng ngay tại kê phòng (cockhouse – nơi biệt dưỡng và luyện gà).

Chính cơ chân, vốn tạo ra sự chuyển động, giúp đâm tốt. Nếu sự co thắt được duy trì quá lâu thì cơ bắt đầu bị mỏi. Mỏi cơ liên quan đến việc tiêu hao năng lượng dự trữ và những phản ứng hóa học khác. Hiểu biết vấn đề mỏi cơ và phòng tránh sẽ giúp chúng ta không luyện gà quá sức khiến chúng bị đờ đẫn, đau đớn và không thể đâm khi lâm trận. Tôi xin chia sẻ ý kiến riêng, rằng một dòng gà vốn đâm tốt, nếu được đặt trong một chương trình nuôi và biệt dưỡng tốt, sẽ không làm bạn phải thất vọng. Nếu chúng không đâm như ý bạn muốn thì có lẽ những yếu tố bên ngoài đã tác động lên gà của bạn. Bạn có kiểm soát độ ẩm (moisture – độ ẩm gà, không phải độ ẩm không khí), luyện gà dưới ánh đèn (đá đêm), thay đổi khẩu phần ăn, vận chuyển gà quá xa, luyện gà quá nhiều và không cho nghỉ ngơi đúng mức?

Nhiều năm trước đây, một sư kê già nói với tôi rằng, vào một ngày hoặc thời điểm nhất định, không ai có thể địch lại gà của ông. Điều này khiến tôi phải suy nghĩ và tôi phát hiện thấy động vật không chỉ bị chi phối bởi cấu trúc cơ thể, thần kinh và cơ bắp, mà còn bị chi phổi bởi thời gian nữa. Cơ thể động vật được biết có nhịp điệu, hay còn gọi là đồng hồ sinh học. Không mấy ai quan tâm đến sai lệch vài phần ngàn giây trong một năm, điều ảnh hưởng đến một hệ thời gian nhất định hay ý nghĩa của một sự kiện.

Nhiệt độ cơ thể, nhịp tim, hô hấp, huyết áp, năng lượng và chức năng gan thay đổi theo nhịp điệu sinh học. Khả năng đề kháng đối với một loại bệnh nhất định thay đổi theo ngày và mức độ nghiêm trọng tùy thuộc vào thời điểm lây nhiễm tính theo giờ. Đáp ứng thuốc thay đổi theo thời gian trong ngày tùy thời điểm áp dụng. Động vật ngủ theo chu kỳ 90 phút và cảm giác trở nên bén nhạy nhất vào khoảng 7 giờ tối. Gan đạt đỉnh điểm của hoạt động thể chất ngay trước khi thức dậy vào buổi sáng. Các hormon sinh dục hoạt động mạnh nhất vào sáng sớm.

Nếu bạn muốn loại bỏ nhịp điệu sinh học của cơ thể, chỉ cần vượt qua một số thời khắc nhất định và quan tâm đến triệu chứng “trì trệ”. Nó sẽ gây ra uể oải, mệt mỏi, cồn cào, vã mồ hôi, khả năng đánh giá và tập trung bị suy giảm.

Trong việc uống thuốc, nhịp điệu sinh học trong ngày cũng quan trọng như liều lượng. Trong một thí nghiệm áp dụng amphetamines trên chuột, 77.6% bị chết khi dùng thuốc vào giữa chu kỳ hoạt động. Nhưng chỉ 6% bị chết khi dùng thuốc vào cuối kỳ hoạt động. Điều trị bệnh nhân bằng hormon thượng thận vào lúc 1giờ đêm sẽ hiệu quả gấp nhiều lần so với các thời điểm khác.

Quan niệm về một nhịp điệu sinh học duy nhất chi phối toàn bộ cơ thể không được đồng tình. Trên thực tế, nhiều nhịp điệu chi phối nhiều hệ thống khác nhau. Bởi vậy, nếu lần sau mà Don Ramon Lacson có tuyên bố rằng, vào một ngày hoặc thời điểm nhất định, không ai có thể địch lại gà của ông, thì tốt nhất bạn nên cảnh giác.

Để tổng kết lý thuyết về lối đâm, nên nhớ rằng gà của bạn là một thực thể thống nhất. Lệch lạc trong bất kỳ phần nào cũng đều ảnh hưởng đến những phần khác. Bạn đã từng cố ôm vợ trong lúc đau răng chưa? Những yếu tố sau đây có thể ảnh hưởng đến lối đâm của gà bạn: di truyền, trọng lượng, chiều cao, cấu trúc cơ thể, bệnh tật, phát triển của cơ xương, độ tuổi, giun, rận, thời tiết, ánh sáng, thể chất, tiêu hóa, ngủ hay thư dãn, và các tật ở mắt, tai, mũi, miệng, lưỡi, họng, chân và móng.

Lý do mà chúng ta phải lưu ý đến chúng đó là, tôi tin rằng năng lực kết hợp của chúng vượt xa so với tổng năng lực từng phần.